COVID-19: Gevolgen visserij

Laatste update: 30 maart 2020

De uitbraak van het COVID-19 (Corona) virus heeft grote impact op onze samenleving. De gevolgen van de maatregelen om de pandemie in te dammen raken ook de visserijsector. In Nederland en Brussel hebben organisaties uit de visbranche hiervoor aandacht gevraagd en een beroep op financiële steun aangekondigd.

Het VisNed team werkt gedurende de uitbraak gewoon door en zal proberen u zo goed mogelijk van antwoorden te voorzien. Bij visserij-gerelateerde vragen, of ondernemersvragen, schroom niet om contact op te nemen via 0527-68 4141 of per email via info@visned.nl.

Wat te doen bij ziektesymptomen aan boord van een vissersvaartuig? Sluit

Er moet vanuit gegaan worden dat als één opvarende besmet is de andere opvarenden aan boord ook besmet raken. Gerichte behandeling bij niet-ernstige gevallen is er niet, het is een kwestie van uitzieken.

Als de klachten toenemen en er naast koorts ook kortademigheid en benauwdheid optreedt, dan moet contact opgenomen worden met de RMD. Indien de klachten toenemen moet naar binnen gevaren worden of dient desnoods de patiënt met behulp van helikopter van boord gehaald te worden, dit alles in overleg met RMD. Als iemand benauwd wordt is het geen kwestie van een kritieke situatie in een paar uur dus ook geen reden voor directe paniek, maar het is wel belangrijk direct actie te ondernemen.

Gegeven het verloop van de COVID-19 uitbraak wordt aangeraden om, als er in het weekeinde al bepaalde klachten ontstaan zijn van hoesten, verhoging etc. thuis te blijven en uit te zieken, om besmetting van de rest van de bemanning met al dan niet serieuze consequenties te voorkomen. Het RIVM heeft ook een instructie voor de zeevaart uitgegeven, zie de documentenlijst hiernaast.

Wat als het niet lukt de patient(en) ism RMD van boord te halen? Sluit
  1. Er wordt naar de gebruikelijke haven gevaren tenzij (bij een ernstige zieke aan boord) in overleg met de RMD arts besloten wordt een andere haven aan te doen.
  2. De schipper treedt in contact met de havenautoriteit, de havenautoriteit betrekt indien geïndiceerd de GGD erbij.
  3. Bij een of meerdere zieken aan boord en een afgebroken visreis zal een deel van de bemanning dan wel opgenomen worden in een ziekenhuis dan in thuisisolatie moeten. De resterende bemanning kan weer aan de slag.
  4. Als een bemanningslid in quarantaine moet zal dit nagenoeg altijd thuisisolatie zijn, dit kan in het eigen huis zijn of bijvoorbeeld bij familie, zie: https://lci.rivm.nl/covid-19/bijlage/thuisisolatie
  5. Thuisisolatie kan opgelegd worden (wettelijke verplichting op basis van het feit dat het een categorie A infectieziekte betreft) om verspreiding bij een aangetoonde besmetting te voorkomen of in afwachting van diagnostiek. In beide gevallen zal dit over het algemeen meerdere dagen betreffen en al gauw een week. Voor de kotters mag je er vanuit gaan dat de vissers die thuisisolatie opgelegd krijgen de rest van de week niet ingezet kunnen worden.

Toelichting categorie A: https://www.rivm.nl/meldingsplicht-infectieziekten/welke-infectieziekten-zijn-meldingsplichtig

Hoe wordt in Europees visserijverband ingespeeld op COVID-19? Sluit

In de EU zijn voorstellen gedaan voor een pakket aan steunmaatregelen voor de visserij, waarover in week 13 door de Europese ministers van visserij zal worden beslist. Het Ministerie van LNV werkt aan de Nederlandse uitvoering van dit pakket. Deze maatregelen worden gefinancierd met gelden uit het Europees Visserijfonds. Heel concreet gaat het om:

Een stilligregeling
Steun i.v.m. opslag 
Algemene economische steun
Ook de Europese koepels van visserijorganisaties, EAPO en Europêche, hebben in reactie op de voorgestelde Europese steunmaatregelen, in week 12 brieven gestuurd naar de Europese Commissie (zie de link naar de website van Europeche). In deze brieven is gewezen op de vitale rol die de visserij kan vervullen in het voorzien van gezond voedsel, vooral in deze bijzondere omstandigheden. Het belang van gezond en vers voedsel als primaire basisbehoefte is juist nu groot. Tegelijk is er ook op gewezen dat de visserijsector geconfronteerd worden met beperkende maatregelen rondom de bestrijding van COVID-19 en dat de sector, waar nodig, voor financiële ondersteuning in aanmerking wenst te komen. 

Op 26 maart j.l. is door EAPO en Europêche gezamenlijk een verzoek ingediend voor gesprek met de Eurocommissaris, met oog op de urgentie voor effectieve steunmaatregelen voor de visserij, zie de documentenlijst hiernaast.

VisNed houdt nauw contact met LNV, Europêche en de Nederlandse EP leden, daar (al dan niet versneld) wel de normale Europese beleidsprocedure doorlopen dient te worden, waarin naast de Raad ook het Europees Parlement meebeslist. De inzet op alle fronten is mede gericht op een stilligregeling met terugwerkende kracht, daar in EAPO verband duidelijk is dat het wegvallen van de (inter)nationale vraag naar specifieke soorten grote gevolgen heeft.

Zijn er steunmaatregelen voor visserijondernemers die schade lijden vanwege de COVID-19 uitbraak? Sluit

Het kabinet heeft een scala van maatregelen aangekondigd om de Nederlandse economie te steunen, zie de links hiernaast.

Er komt een tijdelijke borgstellingsregeling voor MKB-visserij- en aquacultuurondernemers. Op de site van de overheid staat vermeld dat de visserij- en aquacultuurondernemers zijn uitgezonderd van de tijdelijke borgstellingsregeling voor het MKB. De reden dat visserij en aquacultuur uitgezonderd waren van de borgstellingsregeling voor de landbouw is dat voor de voor de visserijsector andere Europese regelgeving van toepassing is. Het ministerie van LNV werkt aan een aanpassing van de regelgeving, zodat ook het MKB in de visserij- en aquacultuursector gebruik kan maken van de tijdelijke borgstellingsregeling voor het aanvragen van een overbruggingskrediet. Uitgangspunt is dat hiervoor dezelfde voorwaarden gelden als in de agrarische sector.

In week 12 is al vanuit de CVO (overkoepeling van PO’s) en Visfederatie (handel en verwerking) een brief gestuurd aan de ministeries van LNV en EZ, waarin melding gedaan is van de situatie in de vissector en de verwachtingen voor de komende tijd. In deze brief wordt gevraagd om steun aan de bedrijven (handel/verwerking, aanvoer) en voor personeel en opvarenden.

Maatregelen kunnen helaas in week 13 nog niet worden ingezet. We zijn intensief in gesprek met LNV. Op 23 maart is overleg gevoerd tussen sector (waaronder VisNed) en LNV, om te kijken wat er nu al gedaan kan worden op basis van de huidige regelingen en PAP-plannen en wat er aan extra regelingen wenselijk is. De Minister heeft op 25 maart j.l. overlegd met de andere Europese Landbouwministers. Op 26 maart zullen de voorstellen voor steunmaatregelen ook in het Europees Parlement behandeld worden.

Een toekomstige stilligregeling zou moeten gelden voor alle vlootsegmenten en wordt uitgevoerd door de PO's. De bij VisNed aangesloten PO's hebben ingebracht om in eerste instantie 'om-en-om' te varen, waarbij telkens de helft van de vloot op zee is. We zetten in op een regeling die met terugwerkende kracht uitgevoerd wordt, daar de beleidsprocedures momenteel langzamer gaan dan de ontwikkelingen gekoppeld aan COVID-19.

Zodra er meer bekend is versturen we een extra nieuwsbrief.

Wat wordt er geregeld voor bemanningsleden? Sluit

Inmiddels is duidelijk dat het niet-varende deel van de sector een beroep kan doen op tijdelijke noodmaatregelen van de overheid. In het pakket met steunmaatregelen van de Nederlandse overheid, staat ook een regeling voor ZZP-ers genoemd. Het Ministerie van LNV is in overleg met het Ministerie van Sociale Zaken of deelloonvissers hier ook onder kunnen vallen. Er wordt gekeken naar een regeling voor de opvarenden waarbij aangesloten wordt bij de ZZP-regeling die het kabinet eerder deze week bekend heeft gemaakt. 

Wat voor effect heeft COVID-19 op de markt voor vis en hoe gaan we hiermee om? Sluit

Voor de afzet van onze visproducten zijn we voor een belangrijk deel afhankelijk van het buitenland maar voor de exclusievere soorten, zoals grote tong en tarbot, ook van de Nederlandse restaurants en hotels. Door de lockdown in diverse landen en ook de sluiting van horeca in Nederland wordt de afzet verstoord en is spake van een enorme prijsval voor sommige soorten. Ook kan transport een probleem worden, gezien 'lockdowns' in bepaalde landen, hoewel daar nu nog geen sprake van lijkt te zijn. Inzet van Nederland is om transport van voedsel in geval van grenssluitingen mogelijk te blijven maken binnen de Europese Unie.De voedselketen is als prioritair aangemerkt door de regering. Visafslagen maken zelf de afweging of zij open blijven.

Op 17 en 20 maart j.l. heeft ketenbreed overleg plaatsgevonden. De impact van COVID-19 maatregelen op de markt verschilt per soort. Met name voor tong, tarbot en griet zien we dat de markt verstoord is. De PO's hebben regelmatig overleg om i.v.m. de crisis de aanvoer zo goed mogelijk af te stemmen op de gewijzigde vraag uit de markt. Op zaterdag 21 maart j.l. heeft de CVO na overleg besloten te werken met de volgende aanvoerregeling:

In week 14 (maandag 30 maart 2020 00:00 - zondag 5 april 2020 24:00) geldt voor vissersvaartuigen die meer dan 500 (vijfhonderd) kilogram tong per week aanlanden, dat ze maximaal 100 (honderd) uren buiten de haven mogen zijn. Voor de haven van Stellendam geldt in plaats van de havenhoofden de uiterton 'Brammetje'. Deze uren mogen naar eigen inzicht worden ingedeeld. Er geldt GEEN rederijregeling (overdragen van uren). Overschrijding van de uren betekent een boete van €1.000 per overschreden uur. De regeling is van toepassing voor alle leden van een Nederlandse PO, inclusief vlagboten.

Voor vragen, neem contact op met uw PO.

Wat voor effect heeft COVID-19 op de markt voor garnalen en hoe gaan we hiermee om? Sluit

De uitbraak van COVID-19 heeft een impact op de vraag en logistiek enverwerking van garnalen. In CVO verband houden de PO's onderling contact over het Productie en Afzet Plan, het zogeheten PAP-garnaal. Een combinatie van factoren, horecasluitingen en zeer beperkte pelcapaciteit, hebben geleid tot PO maatregelen. Op basis van het PAP-garnaal wordt de aanvoer ingeperkt.

Marokko heeft in het kader van COVID-19 de grenzen gesloten en de noodtoestand uitgeroepen. Het land verkeert in een 'lockdown situatie', waarbij het openbare leven is beperkt. In verband met de 'lockdown' in Marokko is de verwerkingscapaciteit van de pel ateliers tot een minimum gedaald. Ook zijn de afzetmogelijkheden voor garnalen beperkt door o.a. de horecasluitingen in diverse landen. Deze situatie vroeg om ingrijpende maatregelen vanuit de PO's.

Er is op 25 maart jl. door de CVO PO's besloten tot een stilligperiode van in eerste instantie een ruime week.

In week 14 geldt een stilligperiode. Deze stlligperiode start om 12:00 op zaterdag 28 maart 2020 voor buitenlandse wateren (Sylt), in Nederland blijft het weekendverbod van kracht. De stilligperiode in Nederlandse wateren vangt daardoor op vrijdag 27 maart 2020 om 12:00. De stilligperiode duurt in eerste instantie tot maandag 6 april 2020. De regeling is van toepassing op alle leden van een Nederlandse PO, inclusief vlagboten.

Bovengenoemde maatregel is vandaag in een overleg van de CVO herbevestigd op basis van informatie uit de hele keten. Uit informatie uit Denemarken en Duitsland is gebleken dat ook de garnalenvissers uit die landen volgende week niet uitvaren.

De situatie wordt deze week besproken in de CVO met oog op week 15. U ontvangt hierover tijdig bericht via uw PO. Voor vragen, neem contact op met uw PO.

Wat voor effect heeft COVID-19 op de markt voor Noorse kreeft en hoe gaan we hiermee om? Sluit

De uitbraak van COVID-19 heeft ook een impact op de vraag en verwerking van Noorse kreeft. In CVO verband houden de PO's onderling contact over het Productie en Afzet Plan, de zogeheten PAP-Noorse kreeft.

Vastgesteld moet worden dat vraag naar Noorse kreeft op de afzetmarkt gedaald is tot vrijwel nihil. Dit is terug te zien in de prijsvorming. Dit heeft er al toe geleid dat de Schotse en Deense kreeftenvissers gestopt zijn met vissen. De PAP-Noorse kreeft adviseert de kreeftenvissers die op de Nederlandse markt afzetten om de aanvoer zoveel mogelijk te beperken.

Maatregel week 14, met ingang van maandag 30 maart 2020: Schepen die nog wel op Noorse kreeft (gaan) vissen dienen zich er vooraf van te vergewissen dat zij een afnemer voor de vangst aan Noorse kreeft hebben. Klokverkoop wordt ten sterkste ontraden in verband met aanzienlijke marktverstoring. De leden van de PO’s dienen zich te houden aan een maximale aanvoer van 1.500 kg per week.

Eind volgende week komt de PAP-Noorse kreeft weer bijeen om te overleggen over eventueel verdergaande maatregelen.

Wat gebeurt er met het quotum als dat niet wordt opgevist? Sluit

In principe wordt 10% van het quotum dat niet wordt opgevist – afhankelijk van het visbestand – opgeteld bij het quotum van het volgende jaar. Er wordt op dit moment gekeken of dit percentage verhoogd kan worden voor bepaalde visbestanden. Of dit mogelijk is, is afhankelijk van Europese besluitvorming.

Aanlanden in buitenlandse havens Sluit

In verband met corona zijn er door diverse landen reisbeperkingen afgekondigd en wordt er bij de grenzen gecontroleerd. Als aangetoond wordt dat een bemanning op weg is naar een haven omdat de kotter daar ligt of naar huis gereisd wordt dan levert dat geen problemen op. Hiervoor zijn formulieren beschikbaar en de leden die hiervan gebruik willen maken kunnen contact opnemen met Jurie Romkes; jromkes@visned.nl.

Gevolgen voor scheepscertificaten en vaarbevoegdheden Sluit

Zolang de COVID-19 maatregelen van kracht zijn worden er door IL&T geen inspecties uitgevoerd, behalve in noodgevallen. Scheepscertificaten die tussen 31 maart en 31 mei 2020 verlopen zijn worden verlengd tot en met 30 juni 2020, ondanks dat deze niet afgetekend dan wel vernieuwd zijn door de ILT. Voor vaarbevoegdheidsbewijzen geldt dat deze maximaal 4 maanden mogen verlopen mits het bestaande certificaat een geldigheid had tot tenminste 1 maart 2020. In de lijst met relevante documenten vindt u de 'statements', waarmee u kunt aantonen dat u gebruik maakt van deze regeling en uw (op papier verlopen) certificaten desondanks geldig zijn. Het blijft vanzelfsprekend volledig uw eigen verantwoordelijkheid om wel of niet te gaan varen. Alvorens wordt uitgevaren, dient het onderhoud en goede werking van kritische systemen en middelen door de schipper te zijn geborgd.

Gevolgen voor de geneeskundige verklaring Sluit

De medisch adviseur van ILT heeft een bericht gestuurd over de tijdelijke verlenging van de geneeskundige verklaringen. In verband met de COVID-19 pandemie blijven de geneeskundige verklaringen Zeevaart waarvan de geldigheid verloopt tussen 16 maart 2020 en 16 juni 2020 op basis van het besluit Zeevarenden tot 16 juni 2020 geldig.

Waar kan ik met meer vragen terecht? Sluit

In verband met de ontwikkelingen op het gebied van COVID-19 heeft het ministerie van LNV een e-mailadres geopend waar ten alle tijden signalen, informatie en vragen over de impact van het COVID-19 (corona) virus naar toe kunt sturen. Dit adres is: COVID19@minlnv.nl.

Minister Schouten bedankt voedselproducenten

Op 26 maart 2020 sprak Minister Schouten (Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) onder andere vissers toe door middel van een videoboodschap. In deze videoboodschap roept zij op tot samenwerking en wil ze alle voedselproducenten een hart onder de riem steken en bedanken voor hun tomeloze inzet. 

Zij spreekt in deze boodschap haar waardering uit voor iedereen die actief is in de voedselketen. Ook VisNed heeft bijgedragen aan deze videoboodschap. VisNed is trots op haar leden die ook nu zorgen voor goed, gezond en duurzaam voedsel uit zee.

Recent nieuws voor vissers